Ileen
Montijn

 

De jassen van Boltanski

7 december 2017

'Attente', een installatie van 15 stoelen in de Oude Kerk van Christian Boltanski, december 2017

'Attente', een installatie van 15 stoelen in de Oude Kerk van Christian Boltanski, december 2017

Jassentolerantie, dat mis ik. Hang in een kamer een jas over een stoel en ik stoor me eraan. Die hóórt daar niet! Of mensen die in een restaurant met een opgepropte jas naast zich zitten. Collegezalen waar iedereen zijn jas zo’n beetje naast zijn stoel frommelt. Wanorde, grrr.

Jassen hebben vele betekenissen. Rommeligheid, maar natuurlijk ook beschutting, en soms leegte, om niet te zeggen drama.

Christian Boltanski maakt gebruik van dat effect in zijn installatie in de Oude Kerk in Amsterdam. Hij hing jassen over lege stoelen, zodat die ineens zeiden: hier zit iemand. Wacht, die komt zo terug. Elders in de kerk legde hij donkere jassen op de eeuwenoude vloer, plat voorover, de armen iets gespreid. Sinister. Ook zijn er jassen op driedimensionale houten stellages, die korte vragen stellen aan de bezoekers. Eigenlijk is dat jammer, het is leuker als de jassen voor zich spreken. Nou ja leuk, alles verwijst naar dood en oorlog bij Boltanski; maar het is mooi als je dat zelf mag bedenken. Behalve die jassen heeft hij de Oude Kerk ook vol gezet met gigantische dozen in zwart landbouwplastic – dat is pas rommel, een manier om die adembenemende kerk zijn weidsheid te ontnemen. Jammer.

Maar die jassen mogen er zijn.