Ileen
Montijn

 

Docteur Dieu: Samuel-Jean Pozzi

16 maart 2018

Samuel-Jean Pozzi. Portret (1916) door Jean-Gabriel Domergue. Coll. Académie Nationale de Medécine, Parijs

Samuel-Jean Pozzi. Portret (1916) door Jean-Gabriel Domergue. Coll. Académie Nationale de Medécine, Parijs

Toch moeten we ons niet vergissen in Samuel-Jean Pozzi (1846-1918), van dat flamboyante portret door John Singer Sargent. Hij was wel een societyfiguur, maar ook een serieuze medicus en een ongelooflijk veelzijdig man. In 1884 werd hij de eerste hoogleraar gynaecologie in Frankrijk. Zijn handboek uit 1890 werd een standaardwerk. Hij introduceerde na een kennismaking met Joseph Lister, die de wereld bacteriën leerde bestrijden, de antisepsis in Parijse ziekenhuizen. En dan deed hij ook nog de eerste gastro-enterostomie-operatie  in Frankrijk. Hij was bevriend met veel mannen én vrouwen uit de wereld van de kunsten, vertegenwoordigde zijn geboortestad Bergerac enkele jaren in de Senaat, en verdedigde vurig Dreyfus tegen zijn antisemitische vervolgers.

Dokter God, zo noemde Sarah Bernhardt haar vriend dokter Pozzi (werd zij zelf niet bijgenaamd la divine?). De gevierde actrice was wat ouder dan hij, hij studeerde nog toen ze elkaar in 1869 leerden kennen. De vlam sloeg meteen over. Tien jaar waren ze gelieven, na zijn huwelijk met een ander in 1879 bleven ze vrienden. In 1898 werd zij ziek en stond erop dat hij haar zou opereren, wat hij niet prettig vond maar toch deed. Hij verwijderde een enorme cyste. Maar 17 jaar later, toen haar been moest worden afgezet, weigerde hij; zijn vriend en collega Denucé schoot te hulp. (Des te navranter is het dat Pozzi in 1918 zelf werd vermoord door een patiënt wiens been hij wel had geamputeerd, waarbij deze, geheel naar verwachting, impotent was geworden.)

In Frankrijk zijn straten naar hem genoemd, in Bergerac een ziekenhuis. Twee Amerikaanse gynaecologes schreven een artikel over hem waaraan ik dit alles ontleen. En wat zij niet nalaten te vermelden is: Pozzi was absoluut dol op vrouwen, maar er zijn geen aanwijzingen dat hij erotische betrekkingen aanging met zijn patiëntes.