Ileen
Montijn

 

Sophia’s juwelen

17 december 2017

Sophia Lopez Suasso geschilderd door Thérèse Schwartze, 1890 (detail). Collectie Amsterdam Museum.

Sophia Lopez Suasso geschilderd door Thérèse Schwartze, 1890 (detail). Collectie Amsterdam Museum.

De kunstbazen van de 20ste eeuw waren modernisten. Ze hielden niet van juwelen, en ze hielden niet van de 19de eeuw. Kitsch, vonden zij. Een beetje ordinair.

Zo kwam het dat een van de fraaiste juwelencollecties van Nederland, een collectie van Europees niveau, die in 1890 in bezit van de stad Amsterdam kwam, compleet werd vergeten. Het was de nalatenschap van Sophia Lopez Suasso-de Bruijn (1816-1890), die behalve juwelen nog veel meer had verzameld: meubels, kunstvoorwerpen, glaswerk, kostuums – er kwam geen eind aan. Ook werd dank zij haar erfenis het Stedelijk Museum gebouwd. Maar dat richtte zich al gauw op 20ste-eeuwse kunst, en de spullen van mevrouw Suasso lagen te verstoffen. ‘Een uitdragerij’, bromden de modernisten. Wat moest je ermee? Dat was niet alleen bekrompen en ondankbaar van de modernisten, maar ook stom.

Gelukkig worden deze winter de juwelen van Sophia Lopez Suasso aan de vergetelheid ontrukt door middel van een expositie in de Cromhouthuizen. Er blijken heel veel uurwerken bij te zijn, toppunten van horlogemakers- en edelsmeedkunst – klokjes verborgen in een kers, vermomd als medaillon, bezet met diamanten of parels, en verder broches, armbanden, kettingen, fantastische gouden speeldoosjes… maar bijvoorbeeld ook een 18de-eeuwse ‘tuimelring’ met aan de achterkant een vies plaatje. (Wie die achterkant wil zien moet de glimmende catalogus kopen, met het mooie schilderij van Sophia als cover girl.)
Zo wordt eindelijk recht gedaan aan een schitterende, flonkerende collectie die altijd is miskend… omdat zij teveel schitterde en flonkerde.

PS Pas nu zie ik dat Sophia’s juwelen – met wat minder ophef – eerder zijn geëxposeerd, en wel in het museum Willet-Holthuijsen. Dat was in het jaar 2000, en ik heb daar zelfs een stukje aan gewijd. Dat is nu hier te lezen.