Ileen
Montijn

 

Tatoeage 1915

6 augustus 2018

Getatoueerde man, detail van een autochrome (fotograaf onbekend) uit 1915, collectie Musée Albert Kahn

Getatoueerde man, detail van een autochrome (fotograaf onbekend) uit 1915, collectie Musée Albert Kahn

Het wonderlijkste is dat de meeste mensen het kennelijk mooi vinden: een tatoeage. Vroeger was het iets voor stoere zeelui en veroordeelde criminelen; nu wandelen de sleeves door de straten alsof het gewoon is, en doen ook vrouwen vrolijk mee. Gebrandmerkt, als vee.

Gisteren, in de koele zalen van het Allard Piersonmuseum, kwam ik ineens ook een tatoeage tegen, opvallend als een uithangbord. Niet van een bezoeker, maar op een autochrome, een van de vroege kleurenfoto’s die daar nu te zien zijn. Het bijschrift vermeldde niets dan datum en plaats van de opname: Pas-de-Calais, 22 september 1915. Wat had dit te betekenen?

Het zou de rug van een soldaat kunnen zijn. Het is oorlog, de slagvelden zijn vlakbij. Een Franse soldaat die – zoals velen in zijn tijd – Napoleon vereerde, want midden op de rug prijkt een portret van de kleine Franse keizer. Hij wordt geflankeerd door vijf andere portretten, waarschijnlijk ook van bekende personages, hoe knullig ook. Maar wie zijn die vijf mensen?

Met hulp van bekende plaatjes en geleerde vrienden zijn er nu vier van wie ik bijna zeker ben. De snorreman linksonder lijkt nogal op Tsaar Nicolaas II van Rusland, de dame rechtsonder op Alexandra Feodorovna, zijn vrouw. (Of is het toch zijn neef George V, de koning van Engeland die erg op hem leek, met de zijne? Beide landen waren Frankrijks bondgenoten in WOI; maar de vrouw lijkt meer op de tsarina dan op Queen Mary). Linksboven is waarschijnlijk Charlotte Corday, een sleutelfiguur uit de Franse Revolutie, en midden onder Georges Danton, van wie je hetzelfde kunt zeggen. Dan blijft alleen de dame rechtsboven over, met het kruisje om haar hals. De moeder van de rug? Ik denk het eigenlijk niet, daarvoor ziet ze er te chic uit.

Wie het weet mag het zeggen.