Ileen
Montijn

 

Uit de oude fibuladoos

24 januari 2017

Foto Rijksmuseum van Oudheden

Foto Rijksmuseum van Oudheden

Mooie foto in de NRC-wetenschapsbijlage van afgelopen zaterdag: tientallen antieke fibula’s. Fibula’s, een soort feestelijke spelden, of broches, waren het middel om kleren bij elkaar te houden in tijden toen knopen nog niet waren ingeburgerd. De knoop, zo staat erbij, brak namelijk pas door in de elfde eeuw.

Hè, toen pas? Even zoeken in de Berg Fashion Library (trefwoord: fastenings) en ja, het klopt wel zo’n beetje. Als versiering zijn knopen zo oud als de mensheid, maar serieuze knoopsluitingen bestaan pas sinds de middeleeuwen. Toen raakte nauw om het lichaam sluitende kleding in de mode. Vrouwen bleven zich nog lang inrijgen, maar voor mannenjassen waren knopen ideaal.

Vanaf zaterdag is er een tentoonstelling over fibula’s in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Wat leuk zou zijn, iets waar deze foto bijna om vraagt: als je daar met je handen tussen de fibula’s zou mogen graaien en rommelen om ze niet alleen te bekijken, maar ook te voelen – net als in moeders knopendoos. Ze hebben er duizenden, schijnt het… maar ik heb er een hard hoofd in.