Het Geheugen van Nederland

26 maart 2007

Willem Witsen was de ‘knuffel van de beweging van ’80’, zo verklaarde Marita Mathijsen met een beetje een rare, publieksbeluste formulering, vanmiddag in sociëteit Arti et Amicitiae in Amsterdam. Ze bedoelde dat iedereen hem aardig vond, en dat was ook zo; Witsen (1860-1923) had geld, maar je krijgt de indruk dat hij ook zonder dat aardig zou zijn gevonden. Hij heeft prachtige etsen gemaakt, mooie schilderijen, hij fotografeerde en kende iedereen. Waar het vanmiddag in Arti over ging, waren zijn brieven, 1300 áán en 700 vàn hem, die in de afgelopen jaren allemaal netjes zijn getranscribeerd, en op internet zullen worden gezet. Ze komen bij de site van de Koninklijke Bibliotheek, Het Geheugen van Nederland. Een schat aan brieven, een goudmijn voor wie wil weten hoe het was in de Nederlandse bohème rond 1900. Aan het eind stelde een mevrouw een vraag: wie zou dat nu allemaal mogen lezen? En wie moest daarvoor toestemming geven? Wel mevrouw, iedereen, en vragen hoeft niet. Maar, zo probeerde de vragenstelster nog: wat zou dat dan kosten? Licht gelach in de zaal. Het is gratis mevrouw, was het antwoord. Dinosauriër, zo hoorde je sommige mensen denken. Maar trots waren ze wel, de reeds ingewijden, want zij wisten het al: er is toch vooruitgang in de wereld.