Stemmen
22 januari 2013
Honoré Daumier, De salon van 1859 (detail)
Meestal word ik wakker met Margriet Vromans op Radio 4 – dat is een aardige stem, die het woord ‘geanimeerd’ bij me oproept. Heel anders dan A.L. Snijders, die zij op dinsdag met zoveel warmte aankondigt: hij zal straks zijn Zeer Korte Verhaal voordragen. Dan moet hop! de radio even uit. Die stem alleen al, grrr.
Vanwaar die voorkeur, die afkeer? Muziek dringt door tot de ziel, zeggen ze, maar stemmen komen ook erg dichtbij. Daar heeft het vast mee te maken. Toch is het bij Freddy van Thijn, die het nieuws van acht uur leest, weer vooral de verstaanbaarheid die me verbaast. Zo goed! is een vrouwenstem gemiddeld verstaanbaarder dan een man?
Ik begrijp niets van stemmen. Bestaan er woorden voor bepaalde eigenschappen? Is er iemand die me kan uitleggen hoe het komt dat in de stem van Maartje van Weegen altijd een onderdrukt lachje lijkt te zitten? Kan iemand omschrijven wat het is, dat de stemmen van de zanger Ernst Daniël Smid en de uitgever Wouter van Oorschot zo op elkaar doet lijken? (Sprekend bedoel ik: zingend zal er wel verschil zijn.) Ik geloof dat de Engelsen zo’n stem ‘fruity’ noemen.
In de ochtendkrant staat dat ‘Ton de Ridder’ van de radio is verbannen, de opgewekte figuur die reclame maakte voor een tankpas. Mensen werden gek van zijn stem. Wat een onzin: waar je gek van werd, was de tekst en de hoge frequentie van het spotje. Die stem zelf was zo nietszeggend als soep uit blik.