Remmende voorsprong
24 juli 2013
Historicus bij een microfiche-leesapparaat
Over techniek en historisch onderzoek gesproken. Gisteren was ik in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag om een 19de-eeuws boekje te raadplegen – en bevond me ineens achter een microfiche-leesapparaat, een gevaarte met een scherm en veel knoppen.
Microfiches waren héél geavanceerd in de jaren tachtig. Duizenden boeken zijn gefotografeerd en op microfiches gezet: 100 bladzijden op één negatief ter grootte van een ansichtkaart… wat een ruimte spaarde dat, hoeveel originelen konden veilig worden opgeborgen, terwijl ze toch voor iedereen raadpleegbaar werden!
Nu zitten we met de resultaten van deze nog-net-niet-digitaliseringsoperatie. En met die vreselijke, onhandelbare apparaten, met een knop waarmee je prints kunt maken, lelijke, vieze prints voor tien cent per stuk.
Nu ja, ik ben blij met mijn boekje, waarvoor ik anders naar de British Library in Londen had gemoeten, of £152 had moeten betalen bij een antiquaar – maar veel liever had ik een gedigitaliseerde versie gehad. Jan Romein sprak van de wet van de remmende voorsprong. Hallo, u daar over 150 jaar: Jan Romein, weet u nog wie dat was? En een microfiche?