Butlers vlees vertaald

25 oktober 2013

‘Waarom moeten de generaties eigenlijk overlappen? Waarom kunnen we niet als eitjes worden begraven in keurige holletjes, elk omwikkeld met tien of twintigduizend pond in bankbiljetten, en dan wakker worden, zoals de graafwesp doet, om te merken dat pappie en mammie hem niet alleen welvoorzien hebben achtergelaten, maar zijn opgegeten door mussen, een paar weken voordat hijzelf aan zijn bewuste leven begon?’

Dit is een (door mijzelf vertaald) citaat uit Samuel Butlers The way of all flesh uit 1902, een prachtig boek dat ik nu lees. Een boek vol bitterheid, tederheid, sarcasme en wijsheid.

Omdat het onlangs voor het eerst is vertaald (bij uitgeverij Van Oorschot), wat mij ernaar deed grijpen, zit ik bij het lezen van het Engelse origineel vaak te bedenken hoe dit of dat in godsnaam zou zijn vertaald: het is duidelijk een lastig geval. Op de website van Athenaeum staat een ‘leesfragment’ uit de vertaling, dat mij met zorg vervult. Maar als ik Bas Heijnes recensie van deze minor classic (nou nou) in de NRC van 18 oktober lees, vind ik over die vertaling geen woord. Hoeft dat tegenwoordig niet meer? Heijne lijkt de Nederlandse versie niet eens te hebben opengeslagen. Dat kan wel eens fijn zijn voor de uitgever, maar het is niet handig voor de lezer – of goed voor de beschaving.