Richard en Irene, 1917

18 september 2015

Een ijdele boef moet het zijn geweest – maar wat een prachtige foto is dit. Hij komt uit het nieuwe boek van Paul Hellmann, Irene, mijn grootmoeder. De neergang van een Weens-Joodse familie. Het is 1917; de man is Richard Strauss, de vijftig al ruim gepasseerd. Rechts staat Irene Hellmann, meisjesachtig aantrekkelijk met haar 35 jaar.

Met Irene is het niet goed gegaan. Het fortuin van haar en haar man Paul – van wie ze zielsveel hield – ging verloren, de nazis namen Wenen over; Paul stierf datzelfde jaar, en aan Irenes eenzame leven als bannelinge kwam in 1944 een vreselijk einde. Het is een tragisch verhaal.
Toch kan ik het niet laten, verlekkerd te kijken naar dit beeld uit een vervlogen wereld. Die houding van Strauss, succesvol schepper van de Rosenkavalier! Die knoopjes aan zijn quasi-rijbroek! Hij doet me een beetje aan Henk van Os denken. Maar wat zou hij zeggen, dat zij zo naar hem kijkt?