Adel en vorst

23 juni 2014

Vandaag wordt gevierd dat de Hoge Raad van Adel 200 jaar bestaat; hij was er al vóórdat Willem I officieel koning was geworden, want adel was van essentieel belang voor een vorst. De HRvA beoordeelt nog steeds wie ‘het is’ en wie niet, houdt het grote register bij, enzovoort. Natuurlijk zijn er wel een paar dingen veranderd: zo komt er al een tijdje geen nieuwe Nederlandse adel bij. Dat vindt de bestaande adel niet zo erg, het maakt hun positie alleen maar exclusiever.

Wat wèl pijnlijk voor ze is, is dat de huidige koning geen enkele belangstelling meer voor de adel lijkt te hebben. Zelfs bij zijn inhuldiging vorig jaar, wie er ook was: géén ridderschap of andere adellijke associatie. Niet uitgenodigd, net zo min als bij het Huwelijk. Ja, de Hoge Raad van Adel was er, maar alleen in de persoon van zijn hoogadellijke voorzitter, die toevallig ook kamerheer is.

Vanmiddag, bij de viering van dat eeuwfeest in de Ridderzaal, zal de koning dan toch echt een bad in adelskringen nemen. Hij komt, hij krijgt een Grootzegel (voor de zegelplak die aan officiële documenten hangt ten bewijze van zijn goedkeuring) èn het eerste exemplaar van een majestueus boek met alle wapens van Nederlandse adellijke families, levende en uitgestorvene. Iedereen die erbij hoort hoopt natuurlijk dat hij dat ook echt gaat lezen.

Want zonder koninklijke belangstelling gebeurt wat Nancy Mitford ooit zei: An aristocracy in a republic is like a chicken whose head has been cut off: it may run about in a lively way, but in fact, it is dead – en dat terwijl Nederland nog niet eens een republiek is.