De rode mantel
9 januari 2026
De doorbraak van de Sint-Anthonisdijk bij Amsterdam. Jan Asselijn coll. Rijksmuseum (Klik op afbeelding om te vergroten)
De dijk is doorgebroken! Het water stroomt de stad in, half Amsterdam staat al blank. Het is 375 jaar geleden, 5 maart 1651 – en gelukkig is er een man in een vuurrode mantel in de buurt, zodat Jan Asselijn een spectaculair schilderij kan maken van de doorbraak. De man die aan de andere kant van de bres staat te gebaren is heel wat minder goed te zien.
Het schilderij hangt in het Rijksmuseum, klik hier om het nog beter te zien. Het sprong mij vanochtend in het oog: wat is dit? Een totaal romantisch beeld tussen de zeventiende-eeuwers, je denkt aan C.D. Friedrich, aan Wijnand Nuijen – maar dit is Jan Asselijn, bekend van die boze zwaan (die natuurlijk ook al zeer ongewoon is).
Nee hoor, natuurlijk was er geen man in een rode mantel in de buurt, die heeft de schilder zelf toegevoegd. De doorbraak van de Sint Anthonisdijk (op de plaats waar nu de Zeedijk loopt) zal er ook niet echt zo hebben uitgezien; de dijk lijkt wel van steen. Maar ik vind het leuk om dit te zien als een excentriek voorbeeld van wat kleding in een voorstelling kan doen.