Freuds verdures
23 juli 2011
Lucian Freud, Armchair by the fireplace (1997)
Bij de dood van Lucian Freud krijgen diens rauwe naakten met breed uitgestalde geslachtsdelen alle aandacht van de media. Er wordt nauwelijks van zijn andere schilderijen gerept; alleen de portretten, bijvoorbeeld van koningin Elizabeth, worden nog even genoemd. Maar op de grote tentoonstelling in 2008 in het Haags Gemeentemuseum vond ik de naakten niet de indrukwekkendste werken. Integendeel, ze vielen als schilderijen juist nogal tegen; ze hadden een soort ruwheid die te vaak onhandig aandeed.
Een schilderij van een kamerplant, weggegooid in een hoekje van een tuin, was daarentegen prachtig en fijnzinnig (Two plants, heet het). Freud heeft wel meer verdures gemaakt. Ook heeft hij de fauteuil waarin hij zijn blote modellen liet zitten, minstens een keer leeg geschilderd: Armchair by the fireplace (1997). Het is een meesterlijk portret van een doorleefd meubelstuk.
Maar de zuigkracht van die choquerende naakten, gecombineerd met het imago van een schilderbeest is zo sterk, dat wie zegt dat hij Freuds meubels en gebladerte gewoon beter vindt, vanzelf toch een beetje preuts lijkt. Dat effect heeft met kunst weinig te maken.