Haagse hokjes

30 november 2012

Toen ik klein was, kon je als je in Scheveningen het strand op wilde, kiezen tussen het Luxebad of het Volksbad – kaartjes voor het eerste waren duurder, dus had je daar beschaafder publiek. Dat was omstreeks 1960: ongelooflijk kort geleden. Het is vreemd, zo snel als zichtbaar, voelbaar, geaccepteerd standsverschil uit de herinnering is verdwenen.

In Den Haag, en dus ook Scheveningen, was het misschien langer aanwezig dan elders in Nederland. Jan Hein Furnée heeft dezer dagen een dik boek geschreven over de hogere kringen in Den Haag tussen 1850 en 1890, een wereld van hokjes en regels (deels geheim) waarin stand en welvaart, sekse en godsdienst onwrikbare gegevens waren. Subtiel maar vlijmscherp waren de lijnen die liepen tussen de mensen met wel of geen toegang tot bepaalde sociëteiten, verenigingen – en zelfs het vermaak ‘op’ Scheveningen. Furnée heeft het allemaal beschreven, en dat is goed, want over een of twee generaties snappen zelfs historici er niets meer van, denk ik.

Iets heel anders, trouwe lezer: deze ilogjes zullen in de toekomst dunner gezaaid worden. The world is so full of a number of things, zoals R.L. Stevenson schreef, I’m sure we should all be happy as kings – maar je moet er natuurlijk wel tijd voor hebben.