Heymans en Premsela

4 januari 2016

In het Joods Historisch Museum duikelen ze vaak interessante figuren op die dan joods blijken te zijn geweest, terwijl althans ik daarvan geen idee had – en als het zo was, niet zou hebben gedacht dat het belangrijk voor ze was. Maar ja, 1940-’45 wreef het iedereen die joods was wel in (net als het JHM nu, zou ik zeggen als dat niet zo onaardig klonk.)

De tentoonstelling over de vormgever Benno Premsela (1920-1997) en de couturier Max Heymans (1918-1997) is ondertiteld Mannen met lef en stijl. De twee blijken elkaar gekend te hebben, wat mede te maken had met hun homo-zijn. Allebei waren ze op hun eigen manier baanbrekers, ook daarin. Maar verder, wat een verschil!

Ik kan mijn ogen niet afhouden van de vele foto’s, want die zeggen het eigenlijk al. MH en BP waren allebei poseurs – maar de eerste was het op een vrolijke manier, terwijl BP geen seconde vergat dat hij indruk wilde maken. Gewichtig, interessant zijn. Een hand zorgvuldig tegen de borst gezet, blik recht in de camera. Kijk de mooie man. Heymans was een losbol, een kind, een onmogelijk type: maar hij kon zichzelf vergeten, wat hem oneindig veel sympathieker maakt. En als vrouw verkleed – in de jaren zestig, schaamteloos, Knal! – was hij ineens wel mooi.

Wat beiden (bedenk ik nu) ook gemeen hadden was, dat ze eigenlijk kleine talenten waren, geen grote scheppers. Ze hadden vooral heel veel gevoel voor stijl, voor styling zoals dat tegenwoordig heet, maar ook daarin was volgens mij Heymans beter, want: niet pompeus.