Johannes
19 september 2013
Couteau Laguiole Genevrier
Johannes van Dam is overleden. Hij was een monument van kennis en ervaring op het gebied van eten en koken – en trouwens ook van werkkracht. Toen ik lang geleden over eten begon te publiceren, ging ik natuurlijk al snel bij hem te rade. Ik herinner me zijn veertigste verjaardag: kistjes oesters in de Runstraat, in de Kookboekwinkel die hij daar sinds kort dreef.
Voor mijn 37ste gaf hij me een aardig boekje met huishoudelijke wenken uit 1931 cadeau: Wat de tong streelt – door Huismoeder. Voorin schreef hij, met potlood: ‘Voor een Huismoeder anno 1989’. Een opdracht die als stekelig kan worden opgevat; of denk ik dat alleen omdat het uiteindelijk nooit helemaal heeft geboterd tussen ons? Hij zei erbij: je kunt hem altijd uitgummen, als je het boek van de hand wilt doen…
Hij vond mij eigenwijs, ik hem pedant. Ik was het niet met hem eens over de (volgens hem zo kwalijke) rol van de huishoudscholen. Belangrijker was misschien dat ik voedsel niet zo diep-ernstig kon nemen als hij. Dwaas natuurlijk, om van hèm relativering te verlangen. Met relativering word je geen baanbreker zoals hij, laat staan een monument. De wereld zal hem missen, en ik ook; ik ben blij dat ik hem heb gekend.