Wanderanekdote
25 juni 2009
Theodor Fontane: Das Poetische hat immer Recht
Het is altijd leuk om van iets dat gepresenteerd wordt als historische anekdote, ineens te zien dat het een verhaal is en niet méér – vooral als je toch al zo’n vermoeden had. Toen ik nog veel over eten schreef, hoorde ik wel eens dat vroeger de zalm zó talrijk was in de rivieren (de Rijn, de Maas) dat dienstboden in hun arbeidscontract eisten dat ze niet vaker dan twee keer per week zalm hoefden te eten. Onlangs kwam ik het weer tegen in een boek van Thomas Lepeltak met de grappige titel Meer zeg ik niet… Hier ging het over de rivier de Noord.
Kort daarna las ik hetzelfde in Theodor Fontanes Frau Jenny Treibel uit 1892 over de kostelijke Oderbruch-kreeften. De ene fijnproever vertelt aan de andere: vroeger, toen waren die bijna een plaag rondom Küstrin (dat ligt in Brandenburg, nu op de grens met Polen), en het was verboden om je personeel meer dan drie keer in de week kreeften voor te zetten… ja! Een Wanderanekdote. Sommige verhalen winnen nu eenmaal altijd van de werkelijkheid; maar volgens mij had Fontane dat toen al in de gaten.