Stiff upper lip
17 oktober 2012
The British character: the ability to be ruthless'. Cartoon van Pont in Punch (1938)
‘Flink zijn’ – zegt iemand dat nog wel eens? Niet huilen als je verdrietig bent, gewoon doorgaan bij tegenslag. Leren flink te zijn hoorde bij iedere goede opvoeding. In de aristocratische was het cruciaal: wie zichzelf niet beheerst kan niet over anderen heersen.
De Britten beschouwen flink zijn, de stiff upper lip, als iets typisch Brits (of deden dat tot voor kort). Ian Hislop maakte voor de BBC een driedelige, historische tv-documentaire over de vraag sinds wanneer dat eigenlijk zo is, met de ondertitel ‘An emotional history of Britain’.
Het blijkt dat dat collectieve zelfbeeld pas omstreeks 1800 is ontstaan, toen die opgewonden Fransen een Revolutie hadden, en onder leiding van driftkikker Napoleon heel Europa wilden veroveren. De onverstoorbare Duke of Wellington, held van Waterloo, werd een rolmodel. De stiff upper lip heeft in de jaren daarna voor de Engelsen veel betekend – het helpt namelijk echt, als je denkt dat je tegen een stootje kunt.
Tegen het jaar 2000 kwam de klad er in. De gedachte dat je over je gevoelens moet praten, won overal terrein. Ook de Britten bleken vatbaar voor de tsunami van tranen en sentiment die de televisie nu uitbraakt. – Maar ja, af en toe maken ze toch nog een onvergetelijke documentaire.