Beheersing en succes
3 november 2012
Théodore Chasseriau, De dertienjarige Ernest Chassériau als adelborst
Flink zijn zou best weer eens in de mode kunnen raken. In mijn ilog over de stiff upper lip (zie hieronder, 17/10/2012) suggereerde ik dat het iets van vroeger was, maar her en der gonzen alweer een tijdje verhalen over psychologisch onderzoek naar wilskracht en zelfbeheersing; vandaag in de Volkskrant weer een groot stuk.
Wie als driejarige bovengemiddeld veel zelfbeheersing aan de dag legt, is volgens Moffit en Caspi dertig jaar later gelukkiger en succesvoller dan onbeheerste leeftijdgenootjes. Andere geleerden (zie een artikel uit 2004 in Psychological Science) vonden dat iemands zelfdiscipline een betere voorspelling geeft van goede studieresultaten dan zijn IQ. En volgens de psycholoog Roy Baumeister kun je zelfdiscipline trainen, als een spier. Kortom, kinderen die alles maar mogen en krijgen, en zich nooit hoeven te verbijten, groeien op voor galg en rad.
Het is natuurlijk allemaal een (late) reactie op de vrijheid-blijheidcultuur van de jaren ’60 en ’70. Ergens knaagt de vraag: hebben de hoogste kringen dit niet altijd het beste geweten? Maar ook, voordat iemand gaat juichen: heeft die kennis, al te radicaal in praktijk gebracht, niet vaak geleid tot een onbarmhartig soort opvoeding – met als uitkomst emotioneel gehandicapte mensen?