Garen
20 januari 2026
Quiringh G. van Brekelenkam, De kleermakerswerkplaats (c 1660), detail. Collectie Rijksmuseum Amsterdam
De prachtige kleermakerswerkplaats van Quirijn van Brekelenkam, ook in het Rijks, had ik nog niet eens gezien. Een vriend zei: kijk, niet alleen de kleermaker zelf, maar ook zijn gezel en zijn leerling zitten bovenop een stevige tafel (voor het complete schilderij klik hier).
Alles leeft, beweegt, is bezig: de kleermaker vraagt of hij die gele jas helemaal opnieuw zal voeren, de vrouw twijfelt want dat gaat geld kosten, en onderwijl werkt dat aanbiddelijke jongetje rustig door; ik vermoed dat hij zit te tornen. We zien een grote schaar, ernaast een glimmende knoop, een speldenkussen hangt aan de muur, een strijkijzer ligt op de grond (voor het schilderij denk ik) – en aan het plafond hangt een dikke bundel draden. Garen, voor het grijpen! Dat had ik nog nooit gezien.
Die streng garen, in één kleur, op één lengte, maakt dat de eenvoud van de middelen, ruim 350 jaar geleden, scherp tot me doordringt. Alle kleermakersbehoeften zijn nog herkenbaar, schaar, garen, knopen, naalden – maar tegelijk is alles sindsdien zó totaal veranderd, zo ongelooflijk veel rijker, kleuriger en gevarieerder geworden, dat het je duizelt.