Gratis emoties
22 mei 2013
Little Nell schenkt haar grootvader thee in
De romans van Charles Dickens waren in de negentiende eeuw ontzettend populair. Ze verschenen in afleveringen. Toen de ontknoping van The Old Curiosity Shop naderde, in 1841, terwijl de gezondheid van het engelachtige hoofdpersoontje achteruit holde, schijnt het dat Amerikaanse lezers in de haven van New York massaal Engelse zeelui aanklampten (die de laatste aflevering misschien al hadden gelezen): leeft ze nog, kleine Nell?
De afgelopen weken was Nederland in de ban van een ‘gezinsdrama’ rond twee ongelukkige kinderen, verdwenen, waarschijnlijk vermoord. Toen er geen nieuws meer te melden was, kwamen de cultuurfilosofen aan het woord, die prevelden over behoefte aan saamhorigheid en warmte in een steeds sterker geïndividualiseerde samenleving. Anderen – zoals ikzelf – dachten meer aan sensatiezucht. Gratis zwelgen in andermans ellende.
Maar ja, de aantrekkingskracht van boeken en films is net zo goed sensatiezucht: verlangen naar gevoelens. Als de massale obsessie met een familiedrama iets onsmakelijks heeft, is dat omdat het geen kunst is, maar echt: de goede smaak verbiedt dat. Waarom eigenlijk? Het was goed bedoeld van al die mensen, en het handjevol direct betrokkenen had er geen bezwaar tegen. Maar de kranten, en de tv, die op Tweede Pinksterdag elk uur een nietszeggende nieuwsuitzending had, mogen we daar dan tenminste boos op zijn? Misschien ook niet; die bedienen gewoon hun klanten. Natuurlijk.
Toch lukt het me niet om me niet althans een béétje te ergeren aan hun buitenproportionele aandacht voor deze zaak.