Ileen
Montijn

 

Het gouden systeem

6 mei 2019

Model uit Der goldene Schnitt, 1949

Model uit Der goldene Schnitt, 1949

Het menselijk lichaam is een complex geval: probeer het netjes te bekleden en je stuit op duizend moeilijkheden. Daarom is het tekenen van naaipatronen iets waarvoor kleermakers jaren in de leer gaan. Vroeger, toen alle vrouwen naaiden omdat dat nu eenmaal véél goedkoper was dan kleren kopen, was er een permanente, onverzadigbare honger naar patronen, liefst modieuze én niet te ingewikkelde patronen.

    Een kleermaker die rijk wilde worden kon één ding beter doen dan naaien, en dat was patronen verkopen. De eerste die dat deed was Ebenezer Butterick, die in 1863 knippatronen ging produceren voor thuisnaaisters. Anderen boden een ‘systeem’ aan, met de impliciete belofte van een truc waarmee je ineens, zonder moeite of voorkennis, elk gewenste patroon op papier kon toveren. Ida de Leeuw van Rees (wie kent haar nog van de radio?) had zo’n systeem, of eigenlijk was het van haar schoonmoeder, die een knipschool had. Jean Filarski had er ook een, het ‘Pas-Aan-patroon’ waarvan hij er vele duizenden schijnt te hebben verkocht.

    Onlangs kwam ik er nog een tegen: het Lutterloh-systeem, in 1935 gelanceerd door Maria Aloisia Lutterloh. Der goldene Schnitt noemde zij het: de gulden snede, maar ‘Schnitt’ betekent ook snit, of coupe. Boekjes met honderden getekende modellen en evenzovele piepkleine patroontjes, die je met behulp van een speciaal meetlatje, een punaise en nog zo wat kon omtoveren in volwassen knippatronen. Ik vond zo’n boekje op de markt – helaas zonder het essentiële meetlatje.

    Maar met wat zoekwerk op internet gingen ineens werelden voor me open. Het Lutterloh-systeem blijkt al in 1950 ook in Nederland te zijn verkocht (net als in vele andere landen) – en wat méér is, het bestaat nog steeds. Lutterloh werd een familiebedrijf, en op Youtube staat Frank Lutterloh (een kleinzoon?) het systeem aan te prijzen. O, het is zo simpel, als je het eenmaal weet! Hier kun je het bestellen. Nee, goedkoop is het niet, en misschien is de familie Lutterloh er wel echt rijk van geworden. Maar het was dan ook heel slim bedacht van Oma Lutterloh.