Ileen
Montijn

 

Iedereen fotografeert

1 maart 2019

Een meisje Enthoven met vrienden en camera's op het strand in Normandië, c. 1900 (detail). Rijksmuseum, Amsterdam

Een meisje Enthoven met vrienden en camera's op het strand in Normandië, c. 1900 (detail). Rijksmuseum, Amsterdam

Als je geen foto hebt is het niet echt gebeurd. Oeps! Is je bord in het restaurant half leeg, zijn de kaarsjes uitgeblazen, heb je als wandelaar het uitzicht gepasseerd zonder het vast te leggen – dan heb je voor eeuwig je kans gemist. Dan weet straks niemand hoe smakelijk, hoe feestelijk, hoe weids het was.

Mattie Boom schreef een boek over de oertijd van de amateurfotografie. ‘Iedereen fotografeert’ was de reclamespreuk van een fotohandel in 1900, toen steeds meer mensen het gingen doen, ook al kostte het best veel geld en ook tijd, maar beide hadden de vroege amateurfotografen genoeg. Boom speurde naar hun – vaak dubbele – namen, vond clubjes, folders, en onthulde het verband tussen fietsen en fotograferen. Haar boek is nu (helaas in het Engels, en hinderlijk vormgegeven door Irma Boom) verschenen bij een tentoonstelling in het Rijksmuseum. Daar zijn fantastische, vrolijke, onverwachte foto’s te zien plus bijbehorende spullen zoals de eerste spiegelreflexcamera – die een uitvinding van de Nederlandse amateurfotograaf Bram Loman jr. blijkt te zijn, uit 1889.

Hier zijn amateurfotografen geen oninteressante klungels die grappige kiekjes maakten, zoals sommige verzamelaars denken, maar pioniers van iets dat in de twintigste eeuw als een rage om zich heen greep, en in onze tijd de levens van driekwart van de mensheid kleur geeft.

(De Nederlandse tekst van Mattie Booms boek, oorspronkelijk een proefschrift getiteld Kodak in Amsterdam (2017) is hier als pdf te vinden.)