Pacifisme
20 juni 2007
Begraafplaats Huis te Vraag, Amsterdam
Is een jongen van 20 nu wel of geen kind, vraagt iemand vanochtend in de Volkskrant. Ik vind van wel, M. (22) vindt het ook. Iemand van 20 bedenkt iets, een reis naar Australië, een tijdje bij het leger – een jongen van 20, dood in een verre, onmogelijke oorlog in een zeer vreemd land. Er sneuvelen daar voortdurend ook echt kleine kinderen, vaders, moeders, je weet allemaal niet wat erger is.
Maar wat je wel weet, wat iedereen zou moeten weten is dat je met een leger geen vrede brengt, nergens en nooit. Dat je met legermachten haat aanwakkert en terreur, die allebei feller en ondoofbaarder laaien dan iemand zich kan voorstellen. Waarom is er niemand meer die dat zegt, waar is het pacifisme gebleven nu we het nodig hebben? En vertel me: waar en wanneer heeft het optreden van een legermacht ooit meer mensenlevens gespaard dan gekost, in totaal?