Anna de Savornin Lohman

6 september 2007

Uren doorgebracht met de herinneringen van Anna de Savornin Lohman, genoteerd in 1909 en onlangs op de dbnl gezet, de Digitale Bibliotheek der Nederlandse Letteren, zodat ze on-line te lezen zijn. Ik kan niet genoeg krijgen van zulke boeken. Ik veer op als Anna noteert dat zij en haar vader in hun hotel in Berlijn de afternoon tea wat later nuttigen dan de Duitsers hun Kaffee – hee, in 1892 al, middagthee! denk ik dan, maar die Duitsers nog niet… Tevreden lees ik verder. Anna, kind van een aristocraat die zijn fortuin verloor, zet uiteen hoe moeilijk, ja onmogelijk het is om zuinig te leven als je in weelde bent opgegroeid: hoe je eenvoudig niet durft te logeren in een wat minder proper hotel, met aan het ontbijt ’twijfelachtige boter’ in plaats van de eerste soort… En registreer: zij weet in 1909 kennelijk nog steeds niet dat er ook middenklasse-hotels bestaan die proper zijn en prima boter bij het ontbijt geven.