Ileen
Montijn

 

Ein schöner Rücken…

6 februari 2020

Joaquín Sorolla, Vrouwelijk naakt (1902), uitsnede. Privécollectie Spanje.

Joaquín Sorolla, Vrouwelijk naakt (1902), uitsnede. Privécollectie Spanje.

… kann auch entzücken, zeggen de Duitsers. Eigenlijk is het vrouwelijk lichaam in de kunst vrij vaak van achteren te zien, met de billen in de hoofdrol. Zie het wulpse portret dat Joaquín Sorolla van zijn vrouw maakte. Klassiek is Velazquez’ Rokeby Venus, die met dat spiegeltje. En in de fotografie: het beroemde Nu provençal van Willy Ronis uit 1949 (dat trouwens een beetje doet denken aan de Degas waarover het hier eerder ging).

Mannen worden zelden of nooit op die manier afgebeeld, bloot en afgewend van de kijker, die daardoor quasi-onopgemerkt zijn ogen de kost kan geven.

Vrouwen zijn nu eenmaal object, mannen subject. Van dat cliché is de kunst, de literatuur, ja de hele westerse cultuur doordrenkt. Hij kijkt, zij wordt bekeken. Hij doet, zij is. Zit achter dat verschil soms iets biologisch?

Nee, nee, riep Simone de Beauvoir al in 1949. Haar boek daarover werd een feministische mijlpaal: Le deuxième sexe, met daarin de sleutelzin: ‘On ne naît pas femme, on le devient’. Des te grappiger is het, dat ook van Beauvoir een foto bestaat waarop zij naakt, van achteren is afgebeeld. Hij is in 1952 gemaakt door Art Shay, een Amerikaanse fotograaf en vriend van Nelson Algren, Beauvoirs Amerikaanse geliefde. Hij is hier te vinden. En let op de prachtige billen.