Ileen
Montijn

 

Gisèles garderobe

5 december 2019

Gisèle d'Ailly met tulband en Griekse kiel (detail van een foto op besproken website)

Gisèle d'Ailly met tulband en Griekse kiel (detail van een foto op besproken website)

Gisèle d’Ailly (1912-2013), kunstenares, onderduikmoeder, burgemeestersvrouw, moet iets betoverends hebben gehad. Dat wist ze zelf, en wij ook, sinds de geweldige biografie van Annet Mooij. Wat we niet beseften, al lag het voor de hand, is dat Gisèle kasten vol bijzondere kleren had, die na haar dood achterbleven in haar huis aan de Herengracht in Amsterdam. Wie, die van kleren houdt, zou daar niet meer van willen weten?

Hè gelukkig (zo dacht ik), er is onderzoek gedaan. Een website. Vol goede zin sloeg ik die open. Hoeveel kleding zou er zijn, waar gekocht, of gemaakt, door wie? Naaide Gisèle zelf?

Maar helaas: de website over Gisèles garderobe is gevuld, niet door iemand met verstand van kleren, maar door iemand die óók een kunstenares is. Die geen onderzoek deed, maar ‘onderzoek’. Een hippe term voor wat kunstenaars doen, omdat men denkt dat gewoon iets máken ouderwets is.

Renée Turner, geboren in de VS en werkzaam in Nederland, noemde de website The warp and weft of memory. Er staan oude foto’s van Gisèle op, en enkele nieuwe van wat kleren, dat is leuk. Maar de bijschriften zijn nietszeggend. Over de inventaris die Gisèle zelf maakte van haar garderobe lezen we alleen dat hij bestaat. Turner mijmert, zwatelt, sorteert, bespiegelt (Are you like me? Am I like you?), vouwt in een filmpje tergend onhandig een rood-wit gestreepte kamerjas op – en laat zich soms ontvallen dat zij zich van feiten gelukkig niets hoeft aan te trekken. Dat is voor anderen: een toekomstige biograaf bijvoorbeeld. Tja.

Dure woorden, pretentieuze termen. Engelse termen, wel te verstaan. De zelfgenoegzaamheid van een serie brieven van én aan al even hippe kennissen in de rubriek ‘Epistolary’ (hihi) is verbluffend. En intussen weten we over de kleren nog steeds bijna niets.

Zijn ze de weg kwijt, de Stichting H401 (zoals de erfgenamen van Gisèle tegenwoordig heten) sinds Annet Mooij aantoonde dat er misbruik had plaatsgevonden aan de Herengracht? Hun website wekt die indruk. Maar dat de garderobe van een bijzondere vrouw als hun erflaatster beter verdient dan als spiegelbal te dienen voor iemand die alleen zichzelf interessant vindt, dat hadden ze moeten bedenken.