Mode in oorlogstijd

1 april 2016

Het is voorjaar 1941, Nederland is bezet. Wie denkt er aan mode? Textiel is alleen nog op vertoon van bonnen te koop. Maar in De vrouw en haar huis van april staan patronen voor vrolijke kinderkleren: een tuinbroek voor een klein meisje, gemaakt van een oude gabardine regenjas, een overgooiertje, een huiskiel voor kleine jongens, eenvoudig rechttoe-rechtaan.

De hoofdredactrice zelf is naar een modeshow geweest, bij Metz, ook al dacht ze eerst: ach, de nieuwe mode, dat wordt dit jaar niks, ik heb er geen animo voor, het is zo fluttig…Maar de show was drukker dan ooit, en dra. M.G. Schenk beschrijft hem op licht-ironische toon. Er staan leuke tekeningetjes bij van Jettie Olivier, die trouwens ook die vermaak-aanwijzingen had geïllustreerd.

‘De mode is lankmoedig geweest,’ schrijft M.G.S. over de modeshow, ‘zij heeft er volkomen rekening mee gehouden dat jurken van zelfs drie jaar terug nog gedragen moeten worden.’ Ze bedoelt: ze kunnen met kleine aanpassingen nog dienst doen. Ze zag ook een ‘uitdagend-vrolijk’ pakje met een bijna oranje-kleurig jasje (oranje! denken alle lezeressen) met een groot vierkant schouderstuk als een matrozenkraag boven een bleu strak rokje (bleu! als in oranje-blanje-bleu! Kleine patriottische toespelingen, die niemand ontgingen). Er waren velerlei hoeden, een zwarte getailleerde mantel van fluweel en zijde, die je zou kunnen namaken als je van je grootmoeder nog een flinke lap stof hebt…

Achteraf lijkt het een breukvlak, die verre bezettingstijd waarin tegen de klippen op werd gedroomd van ‘de nieuwe mode’. Een jaar later was De vrouw en haar huis gestopt, omdat de Duitsers het blad wilden overnemen, waarop dra. Schenk aftrad. Na de oorlog ging ze weer door, onvermoeibaar, eigenwijs, vol geldingsdrang. Ik schreef een stuk over haar in Hollands Maandblad, omdat het zonde zou zijn om alles te vergeten.