18 november 2014
Het was een zéér aanstootgevend boek, Alexandre Dumas’ La Dame aux camélias (1848). De dame is een courtisane, een dure escort dus, maar dat was niet het ergste. De camelia’s uit de titel zijn het boeketje dat deze Marguérite altijd bij zich heeft in haar loge in de opera. Op 25 dagen per maand zijn … Lees verder
11 november 2014
Je zou het onlogisch kunnen vinden dat mannen broeken dragen, en vrouwen rokken. Toen ik klein was, en net op de hoogte van de mannelijke anatomie, choqueerde ik mijn ouders door dat te zeggen. Onlangs las ik voor het eerst iemand met hetzelfde idee, wat zeg ik, met een radicale variant daarvan: Eric Gill (1882-1940), … Lees verder
4 november 2014
Het ging op deze plaats (24 april 2014) eerder over de pantalon collant, de strakke broek van omstreeks 1800, die alle welvingen van de mannelijke anatomie accentueerde. Dit portret van Jean-Baptiste Bellay (1797) gaat daarin wel heel ver. Bellay was geboren in Senegal en al jong als slaaf verkocht naar de Franse kolonie Saint-Domingue, nu Haïti. Hij … Lees verder
28 oktober 2014
Een beetje onzin was het natuurlijk wel, wat ik laatst schreef over de francofilie van mijn ouders in verband met hun gewoonte om ‘dicht te dekken’, dus met de holle kant van lepel en vork omlaag. Alsof ze dat zelf hadden bedacht, en niet ook weer hadden meegekregen van thuis. Dicht dekken, op z’n Frans, was … Lees verder
24 oktober 2014
De Zuidvleugel van het Rijksmuseum, nu Philipsvleugel geheten, gaat zaterdag officieel open. Het is een ingewikkelde aanbouw van rond 1900, waarin fragmenten zijn verwerkt van antieke gebouwen elders. Zo vervult een 16de-eeuwse kasteelmuur uit Breda hier ineens de rol van museumstuk annex wanddecoratie. De vleugel wordt tentoonstellingsruimte; de fototentoonstelling Modern Times is de eerste. Foto’s, in … Lees verder
21 oktober 2014
Dank zij een onderhoudend artikel over de Britse ambassade in Parijs, dat een vriend me om heel andere redenen stuurde, is een vraagstuk uit mijn jeugd opgelost. Bij mijn moeder werd, en wordt, de tafel ‘dicht gedekt’: de lepels en vorken kuis met hun holle kant omlaag gewend, tanden naar het kleed. Zo hoorde het, … Lees verder
15 oktober 2014
Rothko is goed, maar Romantische Mode is beter. In het Gemeentemuseum Den Haag zijn ze buren, twee exposities die hemelsbreed van elkaar verschillen. Over Rothko wordt misschien nog meer geschreven, maar geef mij de 19de-eeuwse jurken, hoeden, juwelen en korsetten maar, die gewoonlijk liggen te sluimeren in museumdozen in het gekoelde depot. Nu stralen zij, zorgvuldig belicht, … Lees verder
7 oktober 2014
Zo heet het, als de kostuums op de poppen worden gezet: mannequinage. In het Gemeentemuseum Den Haag wordt de tentoonstelling Romantische mode opgebouwd, die zaterdag open gaat. Conservator en kappers, art-director en assistenten, restauratoren, belichters, behangers, stagiaires zijn bezig in een sfeer die het midden houdt tussen een verhuizing en de voorbereidingen van een groot feest. Witte … Lees verder
1 oktober 2014
Het aandoenlijkste, onhandigste heiligenverhaal dat ik ken is dat van Sinte Ontcommer. Zij was de dochter van een heidense koning van Portugal, maar zelf christin. Hij wilde haar uithuwelijken aan de al even heidense koning van Sicilië. Ontcommer (ook wel Wilgefortis genaamd) vond dat vreselijk en bad God haar te helpen, bijvoorbeeld door haar onaantrekkelijk … Lees verder
19 september 2014
Waarom dragen we kleren? De Duits/Engelse psychiater J.C. Flügel schreef er in 1931 een boek over, The psychology of clothes. Hij zag drie motieven: decoration, modesty en protection. Een mooie trits, nog mooier in zijn oude moedertaal: Schmuck, Scham en Schutz. Over de vraag welke van die drie het belangrijkst was, zei Flügel curieus genoeg … Lees verder