20 mei 2018
Ik had een smockjurkje, nee, twee zelfs, toen ik twee jaar oud was. Ze waren allebei geruit, want dat hielp bij het smocken, het kunstig om en om naaien van kleine plooitjes, waarmee de stof op de borst werd versierd, en tegelijk iets rekbaars kreeg. In de stem van mijn moeder klonk ontzag als ik … Lees verder
25 april 2018
Een handschoen is een heel bijzonder kledingstuk. Wie handschoenen draagt, hoeft zijn handen niet vuil te maken – en is dus bevoorrecht. Op zeker de helft van de levensgrote portretten in de High Society-tentoonstelling in het Rijksmuseum is iemand in de weer met handschoenen: één aan en één uit, of half uit, of beide in … Lees verder
16 maart 2018
Toch moeten we ons niet vergissen in Samuel-Jean Pozzi (1846-1918), van dat flamboyante portret door John Singer Sargent. Hij was wel een societyfiguur, maar ook een serieuze medicus en een ongelooflijk veelzijdig man. In 1884 werd hij de eerste hoogleraar gynaecologie in Frankrijk. Zijn handboek uit 1890 werd een standaardwerk. Hij introduceerde na een kennismaking … Lees verder
9 maart 2018
Dokter Samuel Pozzi: wat een man, in zijn kardinaalsrode kamerjas, met dat donkere haar, dat baardje, die sensuele vingers… arts, liefhebber van vrouwen en van kunst. Zijn portret door John Singer Sargent straalt ons tegemoet van het omslag van de catalogus van de High Society-tentoonstelling, vanaf billboards en affiches. Ik ken hem. Het is de … Lees verder
27 februari 2018
In één ruk las ik het nieuwste nummer van Kunstschrift uit, gewijd aan het ten-voeten-uit-portret. Inderdaad, dat is een genre, want om je van top tot teen door een schilder te laten vereeuwigen is bijna altijd het voorrecht geweest van de zeer rijken en zeer machtigen. Een burger dacht al gauw: ach, mijn voeten, zo’n … Lees verder
2 februari 2018
Elke keer als ik naar dit plaatje kijk word ik vrolijk. Het is een portret van een zekere Patrick Heatly door Johann J. Zoffany (1733-1810), een Hongaars-Duitse schilder die veel succes had in Engeland. Acteurs, societyfiguren, familieportretten, landschappen, royalty: hij schilderde ze allemaal, en toch werd hij in de moderne kunsthistorische literatuur ‘curiously overlooked’. Die … Lees verder
23 januari 2018
Vlindertje is heruitgegeven, een ‘Haagse roman’ die ik altijd een beetje heb beschouwd als mijn geheim. Hij opent met een scène waarin een rijk, ijdel meisje overlegt over een nieuw mantelpakje met een jonge huzarenluitenant, een tengere jonkheer met zachte blauwe ogen. Het wordt een tailor-made van wit serge, maar wat is de beste kleur … Lees verder
11 januari 2018
Op de Emanuel de Witte-tentoonstelling in Alkmaar bleef ik lang hangen bij dit schilderij: een dure – een héél dure – familie in een interieur. (Klik even op deze grotere versie dan ik op mijn eigen website kan tonen.) Op de achtergrond aan de muur hangt… een Emanuel de Witte, het soort werk waarmee hij … Lees verder
17 december 2017
De kunstbazen van de 20ste eeuw waren modernisten. Ze hielden niet van juwelen, en ze hielden niet van de 19de eeuw. Kitsch, vonden zij. Een beetje ordinair. Zo kwam het dat een van de fraaiste juwelencollecties van Nederland, een collectie van Europees niveau, die in 1890 in bezit van de stad Amsterdam kwam, compleet werd … Lees verder
7 december 2017
Jassentolerantie, dat mis ik. Hang in een kamer een jas over een stoel en ik stoor me eraan. Die hóórt daar niet! Of mensen die in een restaurant met een opgepropte jas naast zich zitten. Collegezalen waar iedereen zijn jas zo’n beetje naast zijn stoel frommelt. Wanorde, grrr. Jassen hebben vele betekenissen. Rommeligheid, maar natuurlijk … Lees verder