24 november 2012
Al een paar keer ben ik naar bed gegaan met Erasmus, om voor het slapen nog wat te lezen in zijn boekje over goede manieren, De civilitate morum puerilium, waarover ik laatst al schreef. Ik heb een herdrukje van een heel bijzondere uitgave uit 1678, lekker voor de talengek: na elke paar Latijnse woorden – … Lees verder
21 november 2012
Het schijnt een afgezaagd citaat te zijn, maar ik kende het niet en moest lachen toen ik het las: Karel V (1500-1558) zei dat hij bij voorkeur Italiaans sprak met vrienden, Frans met vrouwen, Duits met paarden en Spaans met God. De keizer was opgevoed in het Frans, en sprak naast die vier talen ook … Lees verder
16 november 2012
Het hoofd van de kleine Constantijn stond scheef. Hij was vier jaar toen het echtpaar Huygens het vaststelde, vol schrik: hun oudste kind, scheef! Hoe zou hij ooit succes kunnen hebben in de wereld? Alle etiquetteboeken, alle regels eisten een rechte houding. Constantijn zou – net als zijzelf – gaan verkeren in de allerhoogste kringen… … Lees verder
12 november 2012
Etiquetteboeken roepen emoties op – veelal afkeer. Deftige lieden vinden ze bespottelijk omdat zij natuurlijk alles al weten, en neerkijken op wie dat niet doet. De proletariër voelt dat hij door die boeken bewust wordt buitengesloten. Alleen daarom al zijn die boeken voor de historica fascinerend. Vandaag las ik in een manierenboekje uit 1715 (een … Lees verder
9 november 2012
Een reukflesje viel kapot in een balzaal in Bogotá – en twee dagen later liet Joseph ridder de Stuers, de Nederlandse consul, het leven op een afgelegen plek aan de rand van diezelfde stad. Een kogel trof hem in het hoofd. Het was 30 oktober 1827, De Stuers (oudoom van de hier eerder genoemde Victor) was … Lees verder
6 november 2012
Gisteren zag ik op Arte Les enfants du paradis, de fameuze Franse film, uitgebracht in 1945. Als dertienjarige zwijmelde ik erbij; dat was ook min of meer verplicht, want de film was in de jaren zestig al legendarisch. Verbazend genoeg vond ik hem nog steeds mooi. Het is een liefdesdrama in en rond de toneelwereld, met … Lees verder
3 november 2012
Flink zijn zou best weer eens in de mode kunnen raken. In mijn ilog over de stiff upper lip (zie hieronder, 17/10/2012) suggereerde ik dat het iets van vroeger was, maar her en der gonzen alweer een tijdje verhalen over psychologisch onderzoek naar wilskracht en zelfbeheersing; vandaag in de Volkskrant weer een groot stuk. Wie … Lees verder
31 oktober 2012
Tante Tonnie was van 1883, tante Mien van 1889. Tonnie heb ik nooit gekend, Mien wel; maar het meeste weet ik over beiden uit de herinneringen van mijn vader. Mien was op haar 59ste getrouwd met oom Willy Hasewinkel, een aardige man met een aardbeineus en een Duits accent. Hij was Hernhutter. Mien had besloten pas te … Lees verder
29 oktober 2012
De volgende dag stond opnieuw een ‘Brief van de dag’ in de Volkskrant die tot ophef leidde (26/10/2012): ‘Eindelijk WW!’ Iemand vertelde hoe heerlijk hij leefde dankzij de riante WW-uitkering die hij kreeg nu hij was ontslagen. Met 70% van zijn oude loon kon hij op vakantie in Amerika de mensen verbaasd doen staan over … Lees verder
26 oktober 2012
In een ingezonden ‘Brief van de dag’ in de Volkskrant (24/10/2012) leverde Frederick W. Rolfe ongezouten kritiek op alle aandacht voor de adel in deze tijd: altijd weer die clichés in de kranten, als er weer eens een boek verschijnt van ‘zelfbevlekkende jonge zegelringdragers of masochistische burgermiepjes’ (ik vrees dat ik mezelf tot die laatsten … Lees verder